Trong thế giới kinh doanh hiện đại, “doanh nghiệp vừa và nhỏ” (SME) là một cụm từ được sử dụng rộng rãi, nhưng đằng sau nó là những sắc thái về thuật ngữ, định nghĩa và cả những thách thức thực tế trong vận hành, đặc biệt là về công nghệ thông tin. Bài viết này sẽ đi sâu làm rõ các khái niệm liên quan, khám phá sự đa dạng trong định nghĩa SME trên toàn cầu và chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn về CNTT mà các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường gặp phải.
SME, SMB hay Small Business: Đâu là thuật ngữ chính xác?
Trước hết, hãy cùng làm rõ sự khác biệt giữa các thuật ngữ thường gây nhầm lẫn như “abbreviation” (viết tắt), “initialism” (viết tắt chữ cái đầu) và “acronym” (từ viết tắt phát âm như một từ). Mặc dù có những giai đoạn mà việc sử dụng các từ viết tắt không được khuyến khích trong một số nền văn hóa, nhưng việc hiểu đúng bản chất của chúng là rất quan trọng để giao tiếp chính xác.
Sự khác biệt giữa Acronym, Initialism và Abbreviation
- Abbreviation (Viết tắt): Là dạng rút gọn của một từ hoặc cụm từ. Ví dụ: “Dr.” cho “Doctor”.
- Initialism (Viết tắt chữ cái đầu): Là dạng viết tắt được tạo thành từ các chữ cái đầu tiên của một cụm từ, và mỗi chữ cái được đọc riêng lẻ. Ví dụ: “SMB” (đọc là S-M-B), “IT” (đọc là I-T).
- Acronym (Từ viết tắt phát âm như một từ): Cũng là dạng viết tắt từ các chữ cái đầu tiên, nhưng được phát âm như một từ hoàn chỉnh. Ví dụ: “NATO” (đọc là Nay-tô), “NASA” (đọc là Na-sa).
Theo định nghĩa này, “SMB” (Server Message Block) là một initialism, không phải là acronym, vì nó không có nguyên âm và không thể phát âm như một từ.
SME: Thuật ngữ được chấp nhận rộng rãi
Trong cộng đồng quốc tế và đặc biệt là trong lĩnh vực kinh doanh, “SME” là thuật ngữ chính xác và phổ biến nhất để chỉ Small and Medium Enterprises (Doanh nghiệp nhỏ và vừa). Cụm từ này đã được thiết lập rộng rãi và không cần giới thiệu thêm trong hầu hết các bối cảnh, từ báo chí, báo cáo kinh doanh đến các cuộc tranh luận chính trị và bài viết học thuật. Khi nói đến các công ty quy mô vừa, đôi khi người ta cũng dùng “medium companies” thay cho “medium enterprises”.
Vì sao không nên dùng “Small and Medium Business”?
Việc sử dụng thuật ngữ “Small and Medium Business” thường được coi là không chuẩn xác, thậm chí là một lỗi trong cách dùng từ tiếng Anh thương mại. Cụm từ “Small Business” bản thân nó đã là một cách nhấn mạnh, vì “business” thường ngụ ý một doanh nghiệp nhỏ. Khi kết hợp với “Small”, nó tạo ra một sự trùng lặp không cần thiết. Do đó, để đảm bảo tính chuyên nghiệp và chính xác, “Small and Medium Enterprises” (SME) là lựa chọn ưu tiên.
Định nghĩa Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ (SME): Sự đa dạng toàn cầu
Một điểm đáng ngạc nhiên về khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ là không có một định nghĩa chung nào được chấp nhận trên toàn cầu, dù là trong khoa học hay chính trị. Điều này tạo ra một thách thức nhất định khi so sánh hoặc thảo luận về SME giữa các quốc gia.
Không có định nghĩa chung trên toàn cầu
Các sách giáo khoa thường không đưa ra một định nghĩa “bách khoa” cho SME mà thay vào đó sẽ tham chiếu đến các định nghĩa pháp lý cụ thể của từng khu vực. Ví dụ, Liên minh Châu Âu có định nghĩa riêng dựa trên số lượng nhân viên, doanh thu hoặc tổng tài sản, và các quốc gia như Hoa Kỳ, Canada, hoặc Việt Nam cũng có những tiêu chí riêng. Khi tham gia các cộng đồng quốc tế như Spiceworks, một nền tảng cho các chuyên gia CNTT, người ta nhận ra rằng ngay cả giữa các quốc gia nói tiếng Anh, cũng không có sự đồng thuận về định nghĩa này. Điều này nhấn mạnh rằng SME là một khái niệm linh hoạt, phụ thuộc vào bối cảnh pháp lý và kinh tế của từng khu vực.
Nếu một sách giáo khoa nào đó đưa ra một định nghĩa duy nhất mà không tham chiếu đến các định nghĩa pháp lý đã chọn, đó có thể là dấu hiệu của một tài liệu mang tính chất quốc gia hoặc khu vực, thiếu đi sự trao đổi và tự do khoa học quốc tế.
Thực tiễn CNTT tại Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ: Những kinh nghiệm từ thực tế
Dù không có định nghĩa thống nhất, các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn chia sẻ nhiều điểm chung trong cách họ tiếp cận và quản lý CNTT. Dưới đây là một số kinh nghiệm thực tế về triển khai hệ thống, lựa chọn phần mềm và cả những bài học từ quá trình tuyển dụng.
Triển khai hệ thống: Imaging và đóng gói ứng dụng
Trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc sử dụng imaging (tạo ảnh hệ thống) thường ít khi được áp dụng cho mục đích triển khai hàng loạt như các tập đoàn lớn. Thay vào đó, imaging chủ yếu được dùng để sao lưu dữ liệu, đảm bảo khả năng phục hồi khi có sự cố. Đối với việc đóng gói ứng dụng (application packaging), sự khác biệt giữa doanh nghiệp vừa và tập đoàn lớn không quá đáng kể. Quy trình đóng gói thường tương tự nhau, tuy nhiên, một doanh nghiệp vừa có thể sử dụng các tập lệnh nội bộ do bộ phận phát triển quản lý, trong khi một tập đoàn lớn sẽ có một đội ngũ chuyên trách riêng để quản lý các tập lệnh này.
Lựa chọn hệ điều hành: Vì sao Windows Pro là ưu tiên
Việc lựa chọn hệ điều hành cho các máy trạm trong doanh nghiệp vừa và nhỏ là một quyết định quan trọng. Mặc dù các phiên bản Windows Home có thể xuất hiện trong những doanh nghiệp không có chuyên gia CNTT hoặc nhà cung cấp dịch vụ quản lý (MSP), nhưng việc sử dụng Windows Pro trở lên là một khuyến nghị mạnh mẽ. Đặc biệt, khi doanh nghiệp cần vay vốn ngân hàng hoặc các hình thức tài chính được quản lý khác, họ thường phải loại bỏ các phiên bản Windows Home để tránh những khoản phụ phí hoặc rủi ro về tuân thủ. Nhiều trường hợp cho thấy các công ty chuyển từ Windows Home sang các phiên bản chuyên nghiệp hơn ngay khi có một chuyên gia CNTT gia nhập. Bên cạnh Windows, các giải pháp mã nguồn mở như Linux cũng là lựa chọn tiềm năng, thậm chí một số doanh nghiệp đã chuyển đổi hoàn toàn từ DOS và Windows sang Linux.
Những bài học từ phỏng vấn và hợp đồng lao động
Kinh nghiệm làm việc với các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng mang lại những câu chuyện độc đáo về quy trình tuyển dụng và quản lý hợp đồng. Có những cuộc phỏng vấn không theo khuôn mẫu, nơi một vị trí có thể được tạo ra sau buổi phỏng vấn dựa trên năng lực của ứng viên. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp đáng lưu ý về sự thiếu chuyên nghiệp và hiểu biết pháp lý.
Một ví dụ điển hình là cuộc phỏng vấn với một chủ doanh nghiệp nhỏ, nơi các thực tiễn kinh doanh được mô tả là bất hợp pháp. Điều này đặt ra câu hỏi về trách nhiệm và đạo đức, khiến người ứng viên phải cân nhắc kỹ lưỡng về việc có nên chấp nhận một công việc mà ở đó họ có thể bị liên lụy vào các hoạt động phi pháp.
Một trường hợp khác là khi nhận được một hợp đồng lao động từ một doanh nghiệp vừa, nhưng hợp đồng đó lại chứa đầy các điều khoản vô hiệu và bất hợp pháp. Việc thương lượng lại hợp đồng để loại bỏ hoặc giảm thiểu các điều khoản trái pháp luật là một thử thách, cho thấy rằng ngay cả khi có sự tham gia của luật sư, các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn có thể mắc phải những sai sót cơ bản trong việc tuân thủ pháp luật lao động. Những kinh nghiệm này nhấn mạnh tầm quan trọng của sự minh bạch, tuân thủ pháp luật và tìm hiểu kỹ lưỡng về văn hóa doanh nghiệp trước khi đưa ra quyết định hợp tác.
Kết luận
Việc hiểu rõ các thuật ngữ như “SME”, “SMB” và sự khác biệt giữa các khái niệm viết tắt là điều cần thiết để giao tiếp chuyên nghiệp và chính xác trong môi trường kinh doanh toàn cầu. Mặc dù không có một định nghĩa duy nhất cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc nhận thức về sự đa dạng trong các tiêu chí định nghĩa sẽ giúp các doanh nghiệp và chuyên gia CNTT dễ dàng hơn trong việc định vị và tuân thủ các quy định tại từng khu vực. Hơn nữa, những kinh nghiệm thực tế về CNTT và quản lý nguồn nhân lực cho thấy rằng, dù quy mô nhỏ, các SME vẫn cần sự chuyên nghiệp và tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn để phát triển bền vững. Hãy cùng nhau xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp vững mạnh với nền tảng CNTT vững chắc và các thực hành kinh doanh minh bạch.