Trong một đêm mưa dầm dai dẳng gần một năm về trước, những giọt nước xuyên qua kẽ lá, hơi nước lạnh lẽo phủ mờ khung cửa kính. Giữa bản hòa tấu của mưa, gió và cái lạnh len lỏi qua từng khe cửa, chợt có một âm thanh quen thuộc cất lên từ phía sau nhà – tiếng tắc kè bông văng vẳng. Âm thanh ấy, vọng từ bóng đêm, đã khơi gợi trong tôi những ký ức xa xăm, đưa tôi trở về với thuở thơ ấu và nỗi nhớ khôn nguôi về má, người phụ nữ đặc biệt đã định hình cuộc đời tôi. Tiếng “tắc…tắc…tắc… tắc kè… tắc kè… tắc kè… tắc kè!” không chỉ là âm thanh của tự nhiên, mà còn là bản giao hưởng của nỗi niềm, của tình thương và sự mất mát.
Vùng Ngoại Thành Thủ Đức: Nơi Ký Ức Tuổi Thơ Bắt Đầu
Sau năm 1975, từ quận 1 Sài Gòn phồn hoa, mấy mẹ con tôi dắt díu nhau về một ngôi nhà nhỏ ở vùng ven Thủ Đức, nơi được bao quanh bởi hơn hai sào vườn xanh mướt. Phía sau căn nhà, những mẫu khoai mì bạt ngàn của hàng xóm trải dài đến vô tận, còn hai bên là đất trồng hoa màu. Thuở ấy, chốn ngoại thành còn hoang sơ, cây cối rậm rạp, và tắc kè bông nhiều vô kể. Cứ mỗi khi màn đêm buông xuống, cả vùng lại chìm trong bản hòa tấu của các loài côn trùng: tiếng tắc kè, tiếng dế, chim cú, cóc nhái… vang vọng ư ử suốt đêm, khiến mấy chị em tôi không khỏi nhớ quay quắt Sài Gòn xưa.
Má Tôi: Người Phụ Nữ Dũng Cảm Và Lòng Trắc Ẩn Bao Dung
Má tôi vốn có tính dạn dĩ, hầu như không ngán bất kỳ con vật nào, đặc biệt là những loài có thể gây hại cho con người như rắn rít, bò cạp hay ong vò vẽ. Tôi còn nhớ như in một lần con rắn hổ ở đâu chui vào nhà ngang, vừa thấy má xuất hiện liền dựng đứng đầu, phùng mang lè lưỡi phun khè khè đầy đe dọa. Má tôi không chút sợ hãi, nhanh tay chụp lấy cây tầm vông dựng gần đó, quất ngang thân con rắn xấu số. Lúc ấy, tôi mới nhận ra má đã chuẩn bị sẵn những đoạn tầm vông dài gần mét rưỡi ở khắp các xó xỉnh trong nhà để phòng thân.
Tuy nhiên, với những loài vật vô hại như tắc kè bông và cóc nhái, má tôi lại luôn hết mực chở che, không cho ai động đến. Tôi vẫn còn nhớ những buổi chiều mưa dầm nhập nhoạng, khi thấy mấy người hàng xóm xách giỏ đi bắt tắc kè bông về ngâm rượu hay bắt cóc về nấu cháo, má tôi liền ra hè gọi lớn: “Tắc kè ơi, cóc ơi trốn hết đi nghe, ra là bị bắt hết đó!”. Nghe má nói vậy, mấy người hàng xóm chỉ biết than trời rồi bỏ đi. Nhờ vậy, những con tắc kè bông, cóc ếch vẫn được an lành sống bên cuộc sống của gia đình tôi.
Bước Ngoặt Trong Tiếng Kêu Của Tắc Kè
Cuộc sống cứ thế trôi đi cho đến khi mấy chị em chúng tôi trưởng thành, lần lượt rời nhà đi học, đi làm ở phương xa. Má tôi bỗng chốc trở nên đơn chiếc trong căn nhà vắng, phải dọn giường từ nhà ngang xuống nhà dưới để ngủ. Trong một lần cuối tuần, khi mấy chị em về thăm nhà, má tôi bỗng nhiên kêu đi tìm đập bằng được con tắc kè bông trên mái nhà dưới. Má nói rằng, đêm đêm tiếng kêu của nó cứ vang vọng khiến má không tài nào ngủ được.
Tối đó, má tôi đốt nhang trước bàn thờ thổ địa, nhỏ nhẹ khấn: “Tắc kè bông ơi, xin lỗi nghe. Mấy con khác nhớ đừng vô nhà nữa không thì lại bị đập chết đó!”. Từ sau hôm ấy, căn nhà tôi không còn nghe tiếng tắc kè lần nào nữa. Sự kiện này, tưởng chừng nhỏ nhặt, lại là một dấu chấm hỏi lớn trong tâm trí tôi về sự thay đổi của má.
Dấu Vết Thời Gian Và Sự Thay Đổi Của Quê Hương
Chuyện về con tắc kè bông dần chìm vào quên lãng theo dòng chảy của thời gian. Ngôi nhà cũ cũng không còn nữa sau khi má tôi qua đời. Miếng đất vườn xưa kia bị chia năm xẻ bảy, phần lớn được xây thành nhà ở, nhà trọ san sát, bê tông hóa gần hết. Những mẫu khoai mì bạt ngàn của hàng xóm cũng đã được bán cho một công ty giày để xây dựng nhà xưởng từ lâu. Khung cảnh thôn dã ngày xưa giờ chỉ còn là ký ức.
Tiếng Tắc Kè Trở Lại: Lời Giải Đáp Cho Nỗi Lòng Của Má
Tôi cất một căn nhà nhỏ cho riêng mình giữa mảnh vườn rộng có cây thị và cây ngọc lan do má tôi trồng ngày trước. Câu hỏi về việc tại sao má tôi, một người luôn tránh sát sinh và bảo bọc những con vật hiền lành, lại không chịu được tiếng tắc kè bông ở gần, dần dần được giải đáp. Câu trả lời đến khi một con tắc kè bông lạc vào vườn nhà tôi trong một đêm mưa năm ngoái.
Nhiều người thường nói tôi giống tính má: gan góc mà cũng rất đa cảm. Sống một mình lâu cũng thành quen, nhưng vẫn có những lúc chạnh lòng, nhất là giữa những đêm mưa dầm. Trong màn mưa, mọi âm thanh đều trở nên mơ hồ: tiếng gió, tiếng mưa, tiếng lá xào xạc… cho đến tiếng ểnh ương dưới hồ cá vọng lên. Chỉ có một âm thanh rõ rệt, vang vọng thật xa: “tắc…tắc…tắc…tắc kè… tắc kè… tắc kè… tắc kè!”. Bao ký ức, nhớ thương, nuối tiếc bỗng nhiên ùa về, vỡ òa trong lòng tôi.
Ngày xưa, má tôi cũng cô độc trong căn nhà vắng. Hết đêm này đến đêm khác, má mòn mỏi khắc khoải ngóng trông những đứa con đi làm, đi học xa. Má thèm được nghe tiếng nói cười, được thấy cả nhà quây quần đông đủ. Có lẽ, chính tiếng tắc kè kêu buồn giữa đêm mưa đã làm bao nhiêu nhớ thương thêm chồng chất, bao nhiêu buồn tủi thêm chất chồng buồn tủi, khiến má tôi không thể chịu nổi tiếng tắc kè đêm.
Tôi bây giờ cũng như má ngày xưa, nghe tiếng tắc kè lại chợt nhớ chị, nhớ em, nhớ về những người thương yêu, những người bạn mà số phận đã run rủi ban cho qua từng chặng đường đời. Sự nghiệp có lúc thăng trầm, công danh lận đận, những người thương yêu nhất cũng dần đi thật xa. Không buồn nhìn về tương lai, cũng không quá nặng lòng với hiện tại, tôi chọn sống yên bình, lấy việc đem niềm vui cho bạn bè, người thân làm niềm vui của chính mình.
Tôi đã cho con tắc kè bông lạc loài ấy một nơi trú ngụ an toàn, bình yên trong khu vườn của mình. Có lẽ nó cũng hiểu phận mình, chỉ luẩn quẩn trong hốc tường ngoài vườn, nơi tôi thường ngồi uống cà phê mỗi sáng. Mỗi lần nghe tiếng kêu của nó, tôi lại nhớ đến má quay quắt và thấu hiểu sâu sắc những tháng ngày má đã sống quạnh hiu.
Trong mưa, tôi lại buông quyển sách, đếm thầm tiếng tắc kè văng vẳng: “Tắc…tắc…tắc… tắc kè… tắc kè… tắc kè… tắc kè… tắc kè… tắc kè…”. Tiếng kêu ấy, giờ đây không còn là nỗi ám ảnh, mà là nhịp đập của ký ức, là sợi dây vô hình kết nối tôi với má, với những tháng ngày đã qua và cả nỗi nhớ thương vẫn vẹn nguyên trong lòng.